We willen dit doen op een actieve, creatieve en diepgaande manier met hun eigen ervaringen als vertrekpunt.
Als dienst van de jongerenbeweging KAJ werken we in de geest van Cardijn, dit betekent dat we de methode “Zien – Oordelen – Handelen” hoog in het vaandel dragen. Geen theoretisch gewauwel dus, wel actie! Met de aangeboden thema’s hopen we bovendien een interessante aanvulling te zijn op vakken waarin gelijkaardige thema’s aan bod komen.
Vanuit onze beweging willen we jongeren laten exploreren, participeren en kritisch reflecteren. Met Tegenstroom steunen we daarom op vijf pijlers die het fundament vormen voor onze visie. We trachten deze pijlers op een actieve manier te concretiseren tijdens het begeleiden van bezinnings- en vormingsdagen:
Vijf pijlers als fundament:
Pijler 1: Het leven & de eigen ervaringen van de jongere staan centraal.
De jongere staat centraal en wordt benaderd vanuit zijn eigen leefwereld. Wij scheppen voortdurend kansen voor jongeren om hun persoonlijke vragen te stellen, om in dialoog te gaan met medeleerlingen, om tips te vergaren uit de aangeboden methodieken. Hun verhalen zijn de kern van de dag, we nemen hen au serieux.
“Hoe is het met jou?” is voor ons dan ook een basisvraag, startend vanuit de ontmoeting en de realiteit van elke jongere. Zelfs meer dan een basisvraag is het een houding, een levenswijze die de begeleiders altijd en overal uitdragen. Jongeren krijgen zo de kans om uit hun ervaringen te vertellen en onduidelijkheden of zorgen te bespreken.
Leerlingen worden echter nooit verplicht om zaken te vertellen die ze niet willen, we laten ze vrij te vertellen wat ze kiezen uit hun persoonlijke achtergrond. Op die manier blijft het een veilig gebeuren waarin jongeren zelf beslissen wat ze vanuit hun persoonlijke beleving vertellen.
Pijler 2: We benaderen jongeren in een relatie van vriendschap, respect en waardering.
Als begeleider zijn we geen leerkracht. Daarmee geven we aan dat we een neutrale persoon willen zijn waar jongeren voor een korte tijd mee op weg gaan. We staan open voor hun vragen, ze kunnen ongeremd en veilig met ons in dialoog gaan over heel wat persoonlijke zaken. We zijn iemand die niet boven, maar naast hen staat. We laten hen voelen dat we geboeid zijn, we dragen empathie, enthousiasme en energie uit. We proberen steeds te luisteren op een respectvolle manier en geven hun de positieve waardering die ze verdienen.
Pijler 3: We streven naar drie dimensies in ons aanbod.
In onze methodieken komen drie dimensies aan bod:
- Persoonlijke vorming: We willen jongeren krachtig ondersteunen in het vormen van een eigen visie, identiteit en persoonlijkheid.
- Maatschappelijke vorming: We willen jongeren confronteren met mondiale thema’s zoals diversiteit, burgerzin, machtsverhoudingen en hen kleur laten bekennen. Het is namelijk zo dat bepaalde jongeren een vertekend beeld van de wereld hebben doordat ze opvattingen uit hun omgeving blindelings overnemen als waarheid. We willen hen aanzetten hierover kritisch te reflecteren.
- Groepsvorming: We willen jongeren in de klas op een andere manier met elkaar laten omgaan en ze uitdagen om als groep samen aan de slag te gaan. Op die manier ervaren ze een groepsgevoel en kan dit de klasdynamiek constructief beïnvloeden.
Pijler 4: Geïnspireerd door het gedachtegoed van Cardijn.
Het leven van Cardijn werd gekenmerkt door sociale en evangelische inzet. Hij was sterk geraakt door de vaak onmenselijke levensomstandigheden van de arbeidersjeugd in het begin van de 20e eeuw. Dit feit was onverenigbaar met zijn visie “Iedere mens is meer waard dan alle goud van de wereld”. Ook in de gewijzigde maatschappelijke context blijft de bewogenheid en de visie van Cardijn bruikbaar. Ze vertrekt daarbij vanuit drie waarheden:
- Waarheid van geloof: oneindig geloof in de waarde en taak van elke jongere met de evangelische boodschap als waardevolle inspiratiebron.
- Waarheid van ervaring: in ons aanbod vertrekken we altijd vanuit concrete ervaringen en feiten, de uitwisseling van de verschillende ervaringen is de basis voor het zoeken naar een antwoord.
- Waarheid van methode: de methode “Zien-Oordelen-Handelen” moet jongeren bewust maken van hun eigen waarde en verantwoordelijkheid. De confrontatie tussen de ervaringen van jongeren (de realiteit) en de gewenste situatie (de droom) moet uitmonden in het ‘handelen’.
Het is een blijvende uitdaging om de bewogenheid, de inspiratie en de methode van Cardijn te vertalen naar vandaag. Een vertaling die inspirerend is voor een werking met jongeren, nu en in de toekomst. Het is daarenboven een uitdaging om jongeren te confronteren met het christelijk denkkader zodat ze kunnen nagaan welke waarden zijzelf belangrijk vinden en waarvoor zij staan in het leven.
Pijler 5: Jongeren uitdagen zingeving en geloof ter sprake te brengen.
In een pluralistische samenleving is het niet altijd evident te kiezen waar je voor staat. In wat je ook gelooft, vanuit onze zingevingsdienst hebben we respect voor ieders mening. We dagen jongeren uit om dit onderwerp ter sprake te brengen. We proberen hen te laten benoemen voor wat ze staan, welke waarden ze belangrijk vinden in hun leven. We durven daarnaast ook Jezus ter sprake brengen en vertellen hoe hij zoveel jaar terug op weg ging met jongeren en hen liet openbloeien door hen aan te spreken op hun talenten en kwaliteiten. We kijken kritisch naar de zin van het geloof in de maatschappij van vandaag: waarom zou je vandaag nog in iets geloven, waarom is zingeving zinvol?
